Հետաքրքիր փաստեր թիթեռների մասին

   Հնագույն ժամանակներից թիթեռներն ասոցացվել են գարնան, գեղեցկության և հավերժության հետ: Նրանք համարվել են անմահության, երջանկության, սիրո և հավատարմության խորհրդանիշներ, ոգեշնչել են պոետներին, նկարիչներին ու երաժիշտներին: Գիտե՞ք, որ...

Greta oto "ապակենման թիթեռը"

• Թիթեռները պատկանում են Թեփուկաթևավորների կարգին, որն ընդգրկում է շուրջ 158570 տեսակներ: 
• Գիտությունը, որն ուսումնասիրում է թիթեռներին, կոչվում է լեպիդոպտերոլոգիա:
• Թիթեռների գեղեցիկ և յուրօրինակ թևերն իրականում թափանցիկ են: Պարզապես դրանք ծածկված են թեփուկներով, որոնք անդրադարձնում են արևի ճառագայթները և գունավորում են հաղորդում թևերին: 
• Կան թիթեռներ, որոնց թևերի թեփուկները շատ քիչ են կամ ընդհանրապես բացակայում են:
• Ճապոնիայում տան մոտ թիթեռ հանդիպելը ուրախության նշան է: Այս երկրում հարսանեկան արարողությունների պարտադիր մասնակիցը 2 թղթե թիթեռներն են, որոնք ըստ ավանդության երջանկություն են բերում նորապսակներին:
• Աշխարհի ամենախոշոր թիթեռն Ornithoptera alexandrae-ն է, որի թևերի բացվածքը 28սմ է: 

  

  Ornithoptera alexandrae

• Թիթեռների կյանքի ցիկլը բաղկացած է 4 փուլերից՝ ձու, թրթուր, հարսնյակ և հասուն միջատ:
• Թիթեռների օրգաններից կառուցվածքով ամենաբարդը աչքերն են, որոնցից յուրաքանչյուրը բաղկացած է 6000 պարզ աչիկներից:
• Անտարկտիդան միակ մայրցամաքն է, որտեղ թեփուկաթևավորներ չեն հանդիպում:
• Թիթեռները ամենահին միջատներից են: Նրանց պատկերները հանդիպում են ավելի քան 3500 տարվա վաղեմության եգիպտական որմնանկարներում:
• Այս միջատները սննդի համը զգում են դրա վրա կանգնելով, քանի որ նրանց համազգաց ընկալիչները գտնվում են առջևի վերջույթների ծայրերին:
• Թեփուկաթևավորների տեսակային բազմազանությամբ ավելի հարուստ են Պերուն և Հնդկաստանը: 

  

  Attacus atlas

• Attacus atlas-ն ամենախոշոր թիթեռն է աշխարհում ըստ թևերի բացվածքի մակերեսի՝ 263 քառ. սմ: Այդ պատճառով էլ նրան հաճախ շփոթում են թռչունի հետ: 
• Հին հույները թիթեռներին համարում էին հոգու անմահության խորհրդանիշներ և հոգին պատկերում էին թիթեռի թևերով աղջկա տեսքով:
• Եվրոպական երկրներում հիանում են այս միջատների գեղեցկությամբ, իսկ Չինաստանում, Հնդկաստանում և Հարավային Ամերիկայի որոշ երկրներում թիթեռներն օգտագործվում են որպես սնունդ:
• Թիթեռները չեն լսում, սակայն զգում են ձայնային տատանումները, ինչն օգնում է նրանց կողմնորոշվել տարածության մեջ: 

• 

  Caligo ցեղի թիթեռի թևերի
  պատկերը նման է բուի 

  Բրազիլական Caligo ցեղի թիթեռներն իրենց բազմաթիվ թշնամիներից՝ միջատներից ու թռչուններից պաշտպանվելու յուրահատուկ մեխանիզմ ունեն: Երբ գիշատիչը մոտենում է թիթեռին, վերջինս թեքվում է նրան մեջքով և բացում թևերը: Գիշատիչը սարսափահար փախչում է, քանի որ վախենում է թիթեռի թևերի պատկերից՝ մեծ աչքերով ու սուր քթով բուից: 
• Այս միջատները հիմնականում սնվում են նեկտարով, սակայն կան նաև փտող մրգերով ու կենդանիների արյունով սնվող տեսակներ: Որոշ տեսակներ էլ հասուն վիճակում չեն սնվում, քանի որ կերպարանափոխության ընթացքում կորցնում են բերանային ապարատը: Նրանք գոյատևում են այն էներգիայի հաշվին, որը կուտակել էին թրթուրային վիճակում: 

  

  Stigmella ridiculosa

• Թիթեռի քաշը մոտավորապես այնքան է, ինչքան վարդի 2 թերթիկինը: 
• Աշխարհի ամենափոքր թիթեռը Stigmella ridiculosa-ն է՝ ընդամենը 2մմ մեծությամբ: 
• Հին հռոմեացիները կարծում էին, որ թիթեռները ծաղիկներ են, որոնց քամին է պոկել: 
• Ստոքհոլմում կան կլինիկաներ, որտեղ իրականացվում են հակասթրեսային թերապիաներ՝ թիթեռների միջոցով:
• Թիթեռների մեծամասնության կյանքի տևողությունը շատ կարճ է՝ մի քանի օր, սակայն կան երկարակյաց տեսակներ, որոնք ապրում են մինչև մի քանի ամիս: